Prepared for your future

 
•••••••••

 

 

Professionele docenten zijn vindingrijk en creatief

Vind manieren om studenten beter te begeleiden bij hun loopbaankeuze. Dat was de opdracht van vier onderwijsteams van ROC van Twente binnen het project ‘Prepared for your future’. Binnen dit project kreeg de professionalisering van docenten vorm in het aanspreken van hun vindingrijkheid en creativiteit, én de ontwikkeling van hun vaardigheden om beter de loopbaandialoog te voeren.

https://www.linkedin.com/profile/view?id=301638277‘We zochten innovatieve manieren om loopbaangerichte leeromgeving te creëren, waarbij we nadrukkelijk wilden putten uit de ervaring van de docententeams’, vertelt Henk Ritzen, lector Onderwijsarrangement in maatschappelijke context van Saxion Hogeschool. Hij was betrokken bij het project Prepared for your future, dat een beroep doet  op de creativiteit van docenten. Ingeborg van Toledo, projectleider Loopbaanleren van ROC van Twente: ‘Omdat ICT-studenten andere vragen hebben dan studenten Haarverzorging, kregen de teams de ruimte om instrumenten te bedenken die hún studenten helpen bewuster beroeps- en studiekeuzes te maken.’
 
Emoties
Om de docenten te stimuleren, organiseerde de projectleiding regelmatig bijeenkomsten met de deelnemende teams. Ritzen: ‘De presentaties van de onderwijsteams over de voortgang werkten enthousiasmerend. Het was opvallend hoe snel de docenten van elkaar leerden en er een uitwisseling van producten plaatsvond. Het leek soms wel op een peer review.’ Het resultaat is een serie instrumenten (zie kader) voor de verschillende opleidingen. Docenten het initiatief geven om zelf innovatieve onderwijsvormen te ontwikkelen levert dus echt wat op.
 
‘Voor dit project vroegen docenten nooit aan de student: “Zie je dit werk wel zitten?”’ 
 
Maar docenten op basis van vrijwilligheid een training ‘loopbaandialoog voeren’ laten volgen, heeft ook effect. Ritzen: ‘Bij de start van het project stelden docenten aan studenten – tijdens hun stage –zelden vragen als: “Hoe gaat het met jou? Zie je dit werk zitten? Wil je dit beroep de komende jaren uitoefenen? Met wie heb je in dit bedrijf kennisgemaakt” Toch is reflectie daarop belangrijk, want leerlingen maken hun studie- en beroepskeuze vaak op basis van emoties en beelden. Veel studenten die bijvoorbeeld kapper willen worden, denken vooral aan glitter en glamour van het vak. Maar in de praktijk stoppen veel kappers na zeven jaar. Omdat het kappersvak zwaar is of omdat ze een nieuwe opleiding willen volgen. In een goed loopbaangesprek komt dit aan bod: deze informatie is cruciaal bij het bepalen van je studiekeuze.’
 
Juiste vragen 
‘De docenten wilden graag weten hoe ze studenten konden leren nadenken over hun loopbaan. De docenten die de training volgden, beschikken nu over vaardigheden om de juiste vragen te stellen. Ze schenken tijdens de beroepspraktijkvorming structureel aandacht aan de loopbaanbegeleiding’, concludeert Ritzen. ‘Dat zien we ook terug in de uitkomsten van enquêtes onder studenten. Die vinden dat de opleiding praktijkgerichter is geworden. Ook geven ze aan dat het voeren van de loopbaandialoog door docenten vooruit is gegaan.’ 
Ondersteuning van de docenten moet de behaalde successen bestendigen. Van Toledo: ‘ROC van Twente heeft schoolcoaches die docenten trainen in loopbaanbegeleiding. Ook is er een handleiding Loopbaanbegeleiding voor docenten en studenten. En op intranet staat een speciale LOB-wiki waarop docenten informatie kunnen vinden over loopbaanbegeleiding of die kunnen aanvragen.’
 
Tools en instrumenten
Het project Prepared for your future heeft een serie tools opgeleverd die studenten helpen bewuster keuzes te maken over hun loopbaan:
•    Lessenserie (Haarverzorging);
•    een website waarop roc-studenten en vmbo-leerlingen contact met elkaar kunnen zoeken; 
•    digitaal keuzeprogramma (ICT);
•    een pakket visitekaartjes (ICT);
•    een workshop beroepskeuze voor ouders en leerlingen (Sport en Bewegen);

‘We zochten innovatieve manieren om een loopbaangerichte leeromgeving te creëren, waarbij we nadrukkelijk wilden putten uit de ervaring van de docententeams’, vertelt Henk Ritzen, lector Onderwijsarrangement in maatschappelijke context van Saxion Hogeschool. Henk was onderzoeker en expert bij het project Prepared for your future, dat een beroep doet op de creativiteit van docenten. Ingeborg van Toledo, projectleider Loopbaanleren van ROC van Twente: ‘Omdat ICT-studenten andere vragen hebben dan studenten Haarverzorging, kregen de teams de ruimte om hun studenten te helpen bewuster beroeps- en studiekeuzes te maken.’

Emoties
Om de docenten te stimuleren, organiseerde de projectleiding regelmatig bijeenkomsten met de deelnemende teams. Ritzen: ‘De presentaties van de onderwijsteams over de voortgang werkten enthousiasmerend. Het was opvallend hoe snel de docenten van elkaar leerden en er een uitwisseling van producten plaatsvond. Het leek soms wel op een peer review.’ Het resultaat is een serie instrumenten (zie kader) voor de verschillende opleidingen. Docenten het initiatief geven om zelf innovatieve onderwijsvormen te ontwikkelen levert dus echt wat op.

‘Voor dit project vroegen docenten nooit aan de student: Zie je dit werk wel zitten?’

Maar docenten vrijwillig een training ‘loopbaandialoog voeren’ laten volgen, heeft ook effect. Ritzen: ‘Bij de start van het project stelden docenten aan studenten – tijdens hun stage – zelden vragen als: “Hoe gaat het met jou? Zie je dit werk zitten? Wil je dit beroep de komende jaren uitoefenen? Met wie heb je in dit bedrijf kennisgemaakt?” Toch is reflectie daarop belangrijk, want leerlingen maken hun studie- en beroepskeuze vaak op basis van emoties en beelden. Veel studenten die bijvoorbeeld kapper willen worden, denken vooral aan de glitter en glamour van het vak. Maar in de praktijk stoppen veel kappers na zeven jaar. Omdat het kappersvak zwaar is of omdat ze een nieuwe opleiding willen volgen. In een goed loopbaangesprek komt dit aan bod: deze informatie is cruciaal bij het bepalen van je studiekeuze.’

Juiste vragen
‘De docenten wilden graag weten hoe ze studenten konden leren nadenken over hun loopbaan. De docenten die de training volgden, beschikken nu over vaardigheden om de juiste vragen te stellen. Ze schenken tijdens de beroepspraktijkvorming structureel aandacht aan de loopbaanbegeleiding’, concludeert Ritzen. ‘Dat zien we ook terug in de uitkomsten van enquêtes onder studenten. Die vinden dat de opleiding praktijkgerichter is geworden. Ook geven ze aan dat het voeren van de loopbaandialoog door docenten vooruit is gegaan.’ 

Ondersteuning van de docenten moet de behaalde successen bestendigen. Van Toledo: ‘ROC van Twente heeft schoolcoaches die docenten trainen in loopbaanbegeleiding. Ook is er een handleiding Loopbaanbegeleiding voor docenten en studenten. En op intranet staat een speciale LOB-wiki waarop docenten informatie kunnen vinden over loopbaanbegeleiding of die kunnen aanvragen.’

Tools en instrumenten
Het project Prepared for your future heeft een serie tools opgeleverd die studenten helpen bewuster keuzes te maken over hun loopbaan:

  • Lessenserie (Haarverzorging);
  • een website waarop roc-studenten en vmbo-leerlingen contact met elkaar kunnen zoeken; 
  • digitaal keuzeprogramma (ICT);
  • een pakket visitekaartjes (ICT);
  • een workshop beroepskeuze voor ouders en leerlingen (Sport en Bewegen).