Innovatiearrangement

 
••••••••••

Ins & outs van het Innovatiearrangement

Het leren innoveren stond in de projecten en bij HPBO zelf altijd hoog op de agenda: het stimuleren van het leerproces van scholen en bedrijven was zowel in opzet als organisatie van de regeling duidelijk terug te zien.

Dat leerproces startte al met de aanvraag van de projecten. Scholen moesten hun innovatievraag scherp krijgen en aangeven welke kennis en ervaring van eerdere innovaties ze meenamen om een volgende stap te zetten. De HPBO-procesmanager speelde in deze fase een belangrijke rol. Hij faciliteerde de kennisoverdracht, zodat de onderwijsinstelling een idee in een uitvoerbaar en kansrijk plan van aanpak kon omzetten. Een beoordelingscommissie met onderzoekers, experts uit onderwijs en bedrijven toetste de ideeën. De aanpak garandeerde een goede pitch en een onderbouwde motivatie om een voorstel te honoreren. Best een tijdrovende aanpak, maar wel waardevol. Zo bleek uit de evaluatie.

Onderzoek
Vanaf de start is er voor de innovatiearangementen een sterk onderzoeksdesign ontwikkeld. Onderzoek (zie: ‘Geef innovatie een kans’) was volledig in de innovatiearrangementen verweven. Uiteraard voor de verantwoording, maar vooral om de uitvoering te versterken. Als lid van het projectteam keken onderzoekers kritisch mee. Ze hielden de projectdoelen in het vizier en stuurden mee op duidelijk resultaat. Onderzoekers brachten hun praktijkervaring uit andere onderwijsprojecten in. Dit leverde een kritische reflectie op.

Kruisbestuiving
De samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven maakte de projecten vaak uniek. Een ontmoeting tussen twee werelden die elkaars cultuur en taal onvoldoende kenden. Los van de projectresultaten hebben de innovatiearrangementen een bijdrage geleverd aan beter beroepsonderwijs: aan scholen die naar buiten gericht zijn, die meer rekening houden met het leveren van onderwijs dat tegemoet komt aan de wensen van studenten, bedrijven en arbeidsmarkt.

Audits
Halverwege een project bekeek een auditcommissie (zie: ‘Auditor blikt terug’) de voortgang. Ook in deze bijeenkomsten stond het leerproces centraal. Vanuit een waarderend perspectief werden adviezen gegeven. Niet alleen om de projectdoelen te halen, maar ook om het projectmanagement door te nemen met alle in een project betrokken partners. Studenten, de ultieme klanten van de innovatiearrangementen, hadden een belangrijke rol in de audits. Achteraf constateerden alle projectleiders dat hun project was versneld of verbeterd na de auditadviezen.

Kennisdeling en communicatie
Kennisdeling vond op vele manieren plaats. HPBO organiseerde kenniskringen voor projectdeelnemers. Ook deden deelnemers mee aan doorbraakprojecten, volgden masterclasses of presenteerden hun projecten op beroepskolommanifestaties. Daarnaast leverde het Innovatiearrangement een grote hoeveelheid publicaties op – digitaal en in print – als referentie voor toekomstige vernieuwers van het beroepsonderwijs. Uiteindelijk heeft HPBO ruim 60 publicaties uitgebracht, naast al het materiaal dat de 166 innovatieprojecten zelf opleverden. Denk aan rapportages, onderzoeksverslagen en concreet materiaal dat de projecten in de praktijk inzetten. Alle afgeronde projecten zijn bovendien samengevat in de kennisbank op hpbo.nl. Onderwijsinstellingen gebruiken bij vernieuwing nog steeds de bekende vijf sleutels voor succes.