Krimp als dwingende factor

 
••••••••••

Doorlopende leerlijnen nu goed neerzetten

‘Als we het beroepsonderwijs in de komende tien jaar in stand willen houden moeten vmbo en mbo de handen veel meer ineen slaan’, aldus Ton Balk, voormalig programmaleider VM2-trajecten. Oorzaak: het snel teruglopende aantal leerlingen.’

De integratie van vmbo-scholen en mbo-opleidingen kan wel een impuls gebruiken, vindt Ton Balk, gepokt en gemazeld in zowel het voortgezet als het beroepsonderwijs. ‘Dat het aantal leerlingen daalt, dwingt scholen ertoe om de doorlopende leerlijnen nu goed neer te zetten. Balk noemt een aantal aandachtspunten voor het versterken van de beroepskolom:

  • Op het vmbo een reëel beeld scheppen van de mbo-opleiding.
  • Het bedrijfsleven inschakelen om een duidelijk carrièrebeeld te schetsen.
  • Het verschil in begeleiding tussen vmbo en mbo aanpakken.

‘De alledaagse praktijk valt tegen waardoor leerlingen motivatie verliezen of zelfs stoppen’

Een belangrijk punt dat Balk aanstipt is dat vmbo-scholen vaak een te rooskleurig beeld scheppen van een bepaalde opleiding. ‘Neem bijvoorbeeld de kappersopleiding. Op het vmbo is het vrijheid, blijheid. Een leuk kapsel hier, wat kleur aanbrengen daar. Eenmaal op het mbo zien studenten dan dat er meer bij komt kijken. In een kwartier moeten ze iemand wassen en knippen en daarna wacht de volgende klant, die ook snel geholpen wil worden. Kortom: de alledaagse praktijk valt tegen waardoor leerlingen motivatie verliezen of zelfs stoppen.’ Goede loopbaanbegeleiding speelt hierin een essentiële rol volgens Balk.

Aansluiten op de arbeidsmarkt
Goede loopbaanbegeleiding is ook belangrijk als het gaat om de toekomstperspectieven voor een bepaalde opleiding. Balk: ‘Hierin zie ik ook een belangrijke taak voor het bedrijfsleven. Samen met het mbo kunnen zij in de regio aangeven aan welke vakmensen in de toekomst behoefte is. Je moet natuurlijk voorkomen dat je in een regio honderd timmermannen opleidt en er vervolgens maar dertig nodig hebt.’ In het verlengde hiervan moeten vmbo-scholen goed weten dat de ‘v’ staat voor voorbereidend. ‘Te vaak gebeurt het dat leerlingen denken dat ze klaar zijn voor de arbeidsmarkt als ze een vmbo-diploma op zak hebben. Dat beeld klopt totaal niet’, aldus Balk.

Begeleiding
Tot slot is er nog het verschil in begeleiding tussen vmbo en mbo waar Balk zich zorgen over maakt. ‘De nieuwe opzet van vmbo en mbo zorgt ervoor dat het onderwijs veel beter op elkaar aansluit en dat de beroepskolom beter in elkaar kan schuiven.’ Desondanks is hij op zijn hoede voor te veel euforie. ‘Op het vmbo worden leerlingen nog heel erg bij de hand genomen. Bij het mbo is de begeleiding veel minder. Het verschil tussen beide is erg groot. Dat schrikt kinderen van 16 of 17 jaar soms af. Ik hoop dat de doorlopende leerlijnen deze verschillen verkleinen.’

Vervolg op VM2
Ton Balk was landelijk projectleider van de VM2-trajecten, die het aantal voortijdige schoolverlaters tussen vmbo en mbo moesten veminderen. Op de plaatsen waar vmbo en mbo echt goed met elkaar samenwerkten, daalde het aantal voortijdige schoolverlaters en steeg het aantal leerlingen met een startkwalificatie. Het succes van VM2 kreeg daarom een vervolg via de vakmanschapsroute en de technologieroute.