Praktijkvoorbeeld 2

PRAKTIJKvoorbeeld 2
••••••••••

Duurzaamheidsfabriek

Dordrecht

Natuurgetrouw, betaalbaar en organiseerbaar

Op het terrein van Leerpark Dordrecht opende in 2013 de Duur-
zaamheidsfabriek
,
het eerste gebouw in Europa dat duurzaam-heidsonderwijs samen met het bedrijfsleven opzet. Het Da Vinci College leidt er samen met bedrijven als Siemens, Krohne, HVC, Verkerk Groep, Sublean, Valk-Welding en IWZH de nieuwe generatie technici op. Samen met het Scheepvaart & Transport College vormen zij het CIV Maritieme Techniek (Centrum voor Innovatief Vakmanschap).

'We denken niet meer vanuit de theorie, maar laten de praktijk leidend zijn voor ons onderwijs', vertelt Marleen Michielsen, domeinleider Technologie, Bouw en Wonen van het Da Vinci College. 'Bedrijven brengen opdrachten, materiaal en middelen, kennis en ervaring op maritiem gebied en op het vlak van de energietechniek. Studenten onderzoeken, ontwikkelen en maken, hierbij gecoacht door docenten en ervaringsdeskundigen uit het bedrijfsleven. Je ziet hier een krachtige verbinding tussen onderwijs, ondernemingen en de overheid. Samen zorgen we voor aantrekkelijker, actueler en energieker onderwijs. Daarin willen we heel ver gaan: we hebben de ambitie om uit te groeien tot een centrum voor excellent vakmanschap en duurzame ontwikkeling, waar grote en kleine bedrijven komen experimenteren of bijvoorbeeld kleine producties komen draaien en daarvoor onze leerlingen en studenten inzetten.'

Regioprofiel

Die ambitie gaf de Duurzaamheidsfabriek al bij de ontwikkeling vleugels. Vanaf het begin zaten alle partijen rond de tafel. 'Heel bijzonder', vindt Michielsen. 'De motivatie om dit gezamenlijk neer te zetten is enorm. De lijntjes zijn ook kort. CEO’s en wethouders komen gewoon bij ons langs. We durven elkaar te zeggen wat er gedaan moet worden en bedrijven laten ook echt hun stem horen. Dit heeft bijvoorbeeld geleid tot een regioprofiel, dat als aanvulling dient voor de kwalificatiedossiers. Er staat helder in wat er van toekomstige medewerkers verwacht wordt. En daar richten wij het onderwijs op in. Dat is dan weer onze taak, want dit is en blijft wel een leeromgeving. Wij zijn verantwoordelijk voor het onderwijs.'

'De motivatie om dit gezamenlijk neer te zetten is enorm'

Waarbij wel steeds een grote betrokkenheid van het bedrijfsleven nodig is, beseft ook Michielsen. 'Neem de opleiding Middenkader engineering. Een van onze opdrachtgevers, Valk-Welding, werkt veelvuldig met een lasrobot. We hebben nu niet alleen de apparatuur in huis, maar ook de kennis van Valk-Welding. Zij hebben ook meegedacht over de inrichting: een scheepswerfsimulatie. We hebben daarnaast ook een fonkelnieuwe CNC-freesmachine, waarvoor hetzelfde geldt. Daarnaast vind je hier ook traditionele freesbanken, simpelweg omdat enkele participerende bedrijven daar nog volop mee werken. Onze studenten moeten op beide machines werken.'

Samen leren

Alles onder de knie hebben geldt ook voor de docenten die rondlopen in de Duurzaamheidsfabriek. Dat vergde bij de opstart nogal wat tijd en aandacht. Michielsen: 'In het begin waren onze docenten specialistisch, de een in meten en regelen, een ander in verspanen, et cetera. Nu zijn ze vooral onderwijsmakelaars die bij elke opdracht bepalen welke leerlingen ze erbij willen betrekken en afspraken maken met bedrijven. Is er een project waarvoor toch specifieke kennis nodig is? Dan laten we een bedrijf gastlessen geven. Dan heb je gelijk actueel onderwijs.'

'De opbrengsten zijn niet in geld uit te drukken'

'De kennis kan overigens ook van onze studenten komen. Mooi voorbeeld is de watersnijmachine. De docenten wilden eerst zelf leren hoe de apparatuur werkte, voordat ze er les in wilden geven. We hebben hen gevraagd het gezamenlijk op te pakken. Onze jongeren zijn razendsnel met ICT. En het bedrijfsleven kan ook ondersteunen. Samen leren zorgt er ook voor dat docenten nu weer met beide benen in de praktijk staan.'

Plezier

Met de praktijk achter het stuur wordt het onderwijs ook echt leuker, merkt Michielsen. 'Op ouderavonden horen we regelmatig van ouders dat hun zoon of dochter met veel plezier naar school gaat. Dat zie je ook als je hier door de fabriek loopt. Hier voel je steeds de praktijk, zie je continue de context. Er lopen hier ook geen mensen rond die niet weten of deze opleiding iets voor hen is. Ze hebben het kunnen ervaren en weten waar ze aan toe zijn.' Dat is ook weer prettig voor de bedrijven die in de Duurzaamheidsfabriek de kans krijgen te investeren in hun toekomstige medewerkers.

Betaalbaar en organiseerbaar

Dergelijke opbrengsten zijn niet in geld uit te drukken. Kosten – de andere kant van de balans – wel. Hierover worden goede afspraken gemaakt met de opdrachtgevers. 'Als er bijvoorbeeld met duur materiaal gewerkt gaat worden, overleggen we eerst. En wat betreft de inrichting van de fabriek: die bestaat deels uit machines uit onze oude praktijklokalen en nieuwe apparatuur die we toch moesten aanschaffen. Om alles ook de komende jaren actueel te houden, krijgen we impulsen vanuit het bedrijfsleven. Dat is essentieel voor een leeromgeving met hybride karakter. Anders wordt het toch al snel een gewoon praktijklokaal.'

'We houden het betaalbaar'

'Als mensen vragen naar de investeringen, zeg ik altijd dat we – voor techniek – 600 m2 aan fabrieksruimte huren. Zo houden we het betaalbaar. Een absolute voorwaarde. Net als organiseerbaarheid. We hebben een programmagroep die het bedrijfsleven keer op keer bevraagt, afspraken maakt over de financiën en ook afstemt in welke periode een bedrijf iemand beschikbaar kan stellen om kennis te leveren. Het is een strakke organisatie. Maar dit hebben we er graag voor over.'