De illusie van volledig draagvlak

 
••••••••••

Ondernemen, aangeleerd of aangeboren?

Het macrovoordeel telt

Zonder draagvlak geen innovatie. Maar volledig draagvlak bij innovatie is een illusie, stelt Hans Drijfhout, directeur van het Instituut Techniek van de NHL Hogeschool. ‘Het gaat erom dat genoeg mensen het idee omarmen.’

Als voormalig manager en directeur bij Stork was hij volop met technische innovatie bezig. Nu als directeur van het Instituut Techniek van de NHL Hogeschool heeft hij vooral te maken met vernieuwende onderwijsonderwijsconcepten. ‘Of het nu gaat om techniek of onderwijs, innovatie is in feite iets verzinnen waardoor het werk efficiënter en goedkoper kan’, vertelt Hans Drijfhout. ‘Dat kan op twee manieren: door een bestaand concept te veranderen of door een nieuw concept te ontwikkelen.’



Economisch voordeel

Hoewel hij draagvlak als een vereiste ziet om een innovatie te realiseren, is volledig draagvlak bij een innovatieproces niet haalbaar volgens Drijfhout. ‘Dat werkt – zeker in het begin – alleen maar vertragend. Als je een goed idee hebt, moet je gewoon snel verder kunnen om het uit te werken. Dat neemt niet weg dat er uiteindelijk genoeg mensen moeten zijn die het idee omarmen. Omdat ze de toegevoegde waarde ervan zien en omdat ze beseffen dat er geld mee te verdienen of te besparen is. De mensen moeten er kortom het economische voordeel van inzien. Niet iedereen hoeft dat, dat is ook onmogelijk, want er zijn altijd partijen die nadelen van de innovatie ondervinden. Een machine die straatklinkers kan leggen, is een zegen voor het stratenmakersbedrijf, maar betekent ontslag voor de stratenmaker.’ Het gaat dus om het macrovoordeel.

‘Ruimte voor innovatie ontstaat pas als er eerst iets anders voor wordt afgebroken’

Ook in zijn eigen organisatie liep een innovatie de nodige weerstand op. ‘Een tijd geleden stapten we op één afdeling van ons Instituut Techniek over op digitaal toetsen. Bij deze manier van toetsen worden de vragen digitaal gegenereerd en ook nagekeken. Dat betekent dat de docent – wat de dataverwerking en het corrigeren betreft – uit het toetsproces verdwijnt, het routinematige deel dus. Deze werkwijze is niet alleen goedkoper, maar verloopt ook kwalitatief beter. Aan de hand van de digitale toetsuitslagen kunnen docenten vervolgens zien waar veel gemaakte fouten zitten en voor welke stof studenten extra begeleiding nodig hebben.’



Bijvangst

De aanvankelijke scepsis onder docenten – ‘computers kunnen een toets toch niet goed corrigeren’ – maakte al snel plaats voor enthousiasme. Het digitale beoordelingssysteem neemt docenten immers het bloedsaaie nakijkwerk uit handen, waardoor zij meer ruimte voor begeleiding overhouden. Daarbij wordt het werk voor de docent ook nog eens interessanter, omdat hij meer voor de student kan betekenen. Dat is een mooie bijvangst. ‘Inmiddels passen we het systeem al binnen drie afdelingen van ons Instituut Techniek toe. De vernieuwing wordt dus omarmd.’

Ruimte
Toch ziet Drijfhout ook wel eens innovaties die niet op een breed draagvlak kunnen rekenen. ‘Momenteel vernieuwen we het onderwijs op onze afdeling Communicatie & Multimedia Design (CMD). We stemmen het onderwijs hier meer af op wat het bedrijfsleven vraagt van studenten met een CMD-diploma. Hoewel CMD het concept omarmt, weet ik dat dit bij een al langer bestaande en klassieker ingerichte opleiding lastiger ligt. Ruimte voor innovatie ontstaat daar pas als er eerst iets anders voor wordt afgebroken. Dat is per definitie een moeilijk proces.’

Stedelijk Dalton College Leerpark Dordrecht