You've got a critical friend

 

 
••••••••••

Rick Ruys: Kwestie van risico's durven nemen

De rol van de onderzoeker

Niek van den Berg was de afgelopen jaren direct betrokken bij innovatieve projecten in het beroepsonderwijs. Zo werkte ze als lector beroepsonderwijs mee aan het doorbraakproject Werkplekleren. Ook beoordeelde ze als auditor innovatiearrangementen. ‘Resultaatgericht werken komt er in projecten vaak bekaaid vanaf.’

Van den Berg heeft ze vaak gezien: projectleiders die veel energie stoppen in projectactiviteiten, maar in alle drukte de beoogde resultaten en projectdoelen uit het oog verliezen. ‘Een onderzoeker die bij een project betrokken is, kan als critical friend de projectleider scherp houden. Hij kan erop wijzen hoe in een project een concept feitelijk wordt uitgewerkt. Ook zou de onderzoeker resultaatgericht werken en het reflecteren op projectresultaten moeten stimuleren. Want deze zaken komen er in projecten vaak bekaaid vanaf.’ HPBO koppelt bij innovaties vanaf het begin onderzoek en innovaties in de onderwijspraktijk aan elkaar.

Uit de verf
Een van de taken van een onderzoeker is om te toetsen hoe een vernieuwend concept in de praktijk vorm krijgt en of het ook werkt, vindt Van den Berg. Ze verwijst naar het doorbraakproject Werkplekleren Regio Rijnmond. ‘Als alternatief voor de individuele stage hebben een roc, een hogeschool en drie zorginstellingen leerafdelingen opgericht in deze zorginstellingen. Een mooi model, maar de praktijk was weerbarstig: de leerafdeling kwam niet steeds even goed uit de verf. Via interviews ontdekten we bijvoorbeeld dat de werkbegeleiders worstelden met hun dubbelrol als zorgverlener en coach.’

‘Dat de oorspronkelijke projectaanpak niet gevolgd wordt, betekent niet per se dat het project is mislukt’

Haar ervaringen bij hetzelfde project brengen Van den Berg op een andere taak die de onderzoeker heeft: teamleden laten reflecteren op projectresultaten. ‘In het project onderzochten we “betekenisvolle leermomenten”. We vroegen studenten, docenten en werkbegeleiders naar situaties waarin studenten of anderen leerden. Verrassend was de diversiteit aan leermomenten die werden genoemd. Ook bleek dat veel leermogelijkheden onbenut bleven. Die uitkomsten waren voor de stuurgroep reden om onder meer te investeren in de coachingsvaardigheden van de werkbegeleiders.’

Andere wegen
Van den Berg is naast onderzoeker ook auditor. Samen met de andere leden van het auditteam bevraagt ze projecten over de geboekte resultaten. ‘We bekijken het projectplan en proberen vast te stellen wat er is gedaan om de doelstellingen te bereiken. Een belangrijke vraag die je dan moet stellen is: is de oorspronkelijke aanpak gevolgd en met welk resultaat? Als de praktijk afwijkt van het plan, betekent dat niet per se dat het project is mislukt. Als je bijhoudt welke activiteiten je onderneemt en welke resultaten je daarmee bereikt, kun je bepalen of je aan je plan kunt vasthouden of dat je andere wegen moet bewandelen.’

 

Met documenteren resultaat zichtbaar maken

Met goede projectdocumentatie maak je resultaten beter zichtbaar. Hierdoor kun je als projectleider resultaatgericht werken. Maar hoe pak je zo’n projectdocumentatie aan?
  • Beschrijf de aanpak waarmee je werkt.
  • Onderzoek of de projectactiviteiten bijdragen aan het behalen van de projectresultaten en -doelen.
  • Pas je de projectaanpak aan? Leg dan vast wat je verandert en waarom.
  • Besteed extra aandacht aan het documenteren van goede praktijken en effectieve instrumenten.