Leren in de toekomst

 
••••••••••

Samenwerken met bedrijven?Up-to-date onderwijs!

De SER voerde dit jaar een verkenning uit naar
leren in de toekomst. Samenwerking tussen bedrijven
en onderwijsinstellingen was hierbij een van de sleutel-thema’s. Het verslag van de verkenning verschijnt dit najaar. Mariëtte Hamer, voorzitter SER, licht alvast een tipje van de sluier op.

De skills van de toekomst, een leven lang leren, en de samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven. Het waren van meet af aan de centrale thema’s bij de verkenning ‘Leren in de toekomst’. De SER organiseerde dit jaar drie dialoogbijeenkomsten rond deze met elkaar samenhangende onderwerpen. Bij de bijeenkomsten gingen praktijkdeskundigen uit het onderwijs, het onderzoek en het bedrijfsleven in gesprek met elkaar en met leden van de Commissie Arbeidsmarkt- en Onderwijsvraagstukken. Deze SER-commissie bestaat uit vertegenwoordigers van werkgevers- en werknemersorganisaties en kroonleden.

Wat vertelden bedrijven tijdens deze bijeenkomsten over de samenwerking met scholen?
Mariëtte Hamer: ‘Tijdens de slotbijeenkomst van de verkenning Leren in de toekomst heb ik veel inspirerende praktijkvoorbeelden gehoord. Zo vertelde Ruud Könemann tijdens zijn presentatie hoe hij met zijn stichting in Weert de samenwerking tussen vmbo-school Het Kwadrant en het lokale bedrijfsleven van de grond heeft gekregen. Uit zijn verhaal bleek wel dat samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven niet vanzelf tot stand komt. Je doet het er niet eventjes bij! Samenwerking vraagt een forse tijdsinvestering van alle betrokken partijen. Aan de dialoogtafels werd dat beeld nog concreter en breder ingevuld.’

Wat is voor bedrijven het belangrijkst in de samenwerking met onderwijs-instellingen?
‘Bedrijven zijn voor een continu aanbod van voldoende, goed opgeleide vakmensen afhankelijk van het onderwijs. Door samen te werken met onderwijsinstellingen kunnen ze ervoor zorgen dat een opleiding optimaal aansluit op de beroepspraktijk. Ook hebben ze er belang bij dat toekomstige medewerkers de bedrijven tijdens de opleiding al leren kennen en waarderen. Daarnaast ontdekken ondernemers dat vraagstukken die te kostbaar of te tijdrovend zijn voor een R&D-afdeling, in sommige gevallen - zonder dat daar al te grote inspanningen en investeringen tegenover staan - kunnen worden uitbesteed aan studenten en stagiaires.’

Waar hebben onderwijsinstellingen op hun beurt baat bij in de samenwerking met bedrijven?
‘De samenwerking met bedrijven zorgt eerst en vooral voor up-to-date onderwijs. Bedrijven helpen onderwijsinstellingen om hun opleidingen actueel te houden. Tegelijkertijd is het ook zo dat als bedrijven R&D-vraagstukken bij scholen beleggen het onderwijs daar ook van profiteert. Samenwerken op het gebied van R&D heeft meerwaarde voor zowel onderwijsinstellingen als bedrijven.’

In hoeverre moeten onderwijs-instellingen zich aanpassen om serieuze partners van bedrijven te zijn?
‘De wil om samen te werken moet van twee kanten komen. Succesvolle voorbeelden van samenwerking tussen bedrijven en onderwijsinstellingen laten zien dat beide partijen sterk gemotiveerd moeten zijn. “What’s in it for me?” is in die zin een heel legitieme vraag. Succesvolle voorbeelden laten ook zien dat samenwerking gebaat is bij wederzijds begrip. Het is zaak dat onderwijsinstellingen de taal en de drijfveren van de bedrijven leren kennen en hun programma met flexibiliteit op het bedrijfsleven kunnen aanpassen. Sommige scholen laten ook hun docenten stagelopen in het bedrijfsleven. Daar staat tegenover dat bedrijven de taal van het onderwijs moeten leren verstaan en de onderwijstaak van scholen moeten onderkennen.’

Is er een sleutelfactor voor succesvolle samenwerking?
‘Ja, die blijkt er te zijn. In bijna alle gevallen van succesvolle samenwerking zijn het enthousiaste individuen die uiteindelijk het verschil maken. Er is veelal sprake van een “oliemannetje” of “olievrouwtje” die de werelden van onderwijs en bedrijfsleven door en door kent en met elkaar verbindt. Deze functionaliteit, het verbinden van beide werelden, moet zowel door het onderwijs als door het bedrijfsleven worden erkend en ondersteund. Ik geloof er stellig in dat samenwerking tussen onderwijsinstellingen en maatschappelijke partners een belangrijke voorwaarde is voor de ontwikkeling van onderwijs en economie maar ook voor een  vitale arbeidsmarkt.’